Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Akceptuję
23 Luty 2014

Komentarzy

4
 Luty 23, 2014
 4
Kategoria Firma w Niemczech

Prawo zamówień publicznych należy do jednych z najważniejszych aspektów regulacji prawnych opierających się na wspólnotowym Unii Europejskiej. Zasada wolnego rynku i swobody świadczenia usług pozwala również polskim firmom startować do przetargów publicznych rozpisanych przez niemieckiego wykonawcę.

W praktyce oznacza to, że niemiecka firma zamawiająca nie może z góry wykluczyć oferentów z innych państw Unii Europejskiej, o ile nie ma widocznych przeciwwskazań prawnych do udziału danej firmy w ogłoszonym przetargu. W rzeczywistości takie wykluczenia zdarzają się bardzo rzadko. Sama procedura przetargowa nie wiąże się z dodatkowymi formalnościami, które powinien wykonać przedsiębiorca z innego kraju, chcący wykonywać usługę w Niemczech, musi on spełnić takie same warunki jak oferenci niemieccy. W zapisach przetargowych  dotyczących danego zamówienia przedstawione są warunki jakie należy spełnić aby firma mogła zostać zakwalifikowana do wzięcia udziału w procesie wyboru oferenta. Warunki szczególnie ważne dla oferentów zagranicznych, które mogą być określone w zasadach przetargów to posiadanie ważnej polisy ubezpieczeniowej, oświadczenia o przynależnościach do izb zawodowych oraz posiadanie technicznych certyfikatów i licencji.

Mimo tego, że na czele przepisów przetargowych we wszystkich krajach Unii Europejskiej stoi jedno źródło prawne, to różnice w samym przebiegu wyboru oferty w poszczególnych krajach mogą być znaczne, szczególnie zawiłe przepisy przetargowe dotyczą właśnie RFN.

Jakie przepisy prawne obowiązują odnośnie przetargów publicznych?

Najważniejszym źródłem prawa zamówień publicznych tak samo w Polsce jak i w Niemczech jest dyrektywa 2004/18/WE, która określa ogólne wytyczne prawa zamówień publicznych w Unii Europejskiej. Prawo niemieckie, zgodnie z tą ustawą wyróżnia odrębną regulację i zasady prowadzenia przetargów o wartości ponadprogowej i podprogowej. Dla przetargu nieograniczonego  i ograniczonego prawo niemieckie również posługuje się dwiema kategoriami i traktuje je osobno. Przetarg nieograniczony w zakresie zamówień podprogowych nazywany jest Offentliche Aussschreibung, a przetarg ograniczony określany jest jako Beschrankte Ausschreibung. Natomiast w zakresie zamówień ponadprogowych przetarg nieograniczony zwany jest Offenes Verfahren, a przetarg ograniczony to Nicht Offenes Verfahren.

A) Źródła prawa w przypadku przetargów ponadprogowych

Głównym niemieckim źródłem prawa w zakresie zamówień ponadprogowych są przepisy regulowane głównie przez prawo federalne i są one zawarte w czwartym rozdziale Ustawy o Przeciwdziałaniu Ograniczeniom Konkurencji § 97-129 Gesetz gegen  Wettbewerbsbeschrankungen z dnia 15 lipca 2005 roku. Ustawa ta reguluje przede wszystkim ogólne zasady udzielania zamówień publicznych, określa przedmiot prawa oraz możliwości w zakresie składnia środków ochrony prawnej. Źródło prawne niższego rzędu to Rozporządzenie w Sprawie Udzielania Zamówień Publicznych (Verordnung uber die Vergabe offentlicher Auftrage z nia 11 lutego 2003 roku), które określa regulaminy udzielania zamówień publicznych. Regulaminy te są również podzielone na branże, np. Regulamin Udzielania Zamówień Publicznych na Usługi – Część A (Vergabe und Vertragsordnungen fur Leistungen Teil z dnia 20 listopada 2009 roku)  oraz Część B (Allegemeine Vertragsbeingungen fur Ausfuhrung von Leistungen z dnia 5 sierpnia 2003 roku). Regulaminy te zawierają między innymi przepisy dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia oraz przepisy dotyczące sporządzania niemieckiego odpowiednika Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ), tj. Vergabeunterlagen oraz warunki na podstawie których wybrana zostanie oferta. Części B powyższych regulaminów określają sposób zawarcia umowy ze zwycięzcą przetargu oraz ogólne warunki tych umów. Przepisy odnoszące się do zamówień publicznych na usługi świadczone w ramach wolnych zawodów określa Regulamin Udzielania Zamówień Publicznych na Usługi Świadczone w Ramach Wolnych Zawodów (Vergabe und Vertragsordnungen fur freiberufliche Dienstleistungen z dnia 18 listopada 2009 roku).

Przetargi publiczne powyżej progu regulowane są przez następujące ustawy i rozporządzenia:

  1. Das Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen (GWB) – Ustawa Przeciwko Ograniczenianiu Konkurencji
  2. Die Vergabeverordnung (VgV) – Rozporządzenie dot. Zamówień Publicznych
  3. Die Verdingungsordnung für Leistungen (VOL) – Rozporządzenia dot. Procedur

Przetargowych dla Dostaw i Usług,

  1. Die Vergabe- und Vertragsordnung für Bauleistungen (VOB) – Rozporządzenia dot.

Procedur Przetargowych dla Robót Budowlanych,

  1. Die Verdingungsordnung für freiberufliche Leistungen (VOF) – Rozporządzenia dot.

Procedur Przetargowych dla Usług dla Wolnych Zawodów.

B) Źródła prawa w przypadku przetargów podprogowych

W przypadku zamówień podprogowych w Niemczech nie przeprowadzono implementacji przepisów wspólnotowych – obowiązują tu inne źródła prawa niż w przypadku przetargów ponadprogowych, określa je prawo federalne.  Podstawą jest przede wszystkim § 30 Ustawy o Zasadach Budżetu (Haushaltsgrundsatzegesetz z dnia 19 sierpnia 1969 roku), § 55 Federalnego Regulaminu o Budżecie (Bundeshaushaltsordnung z 19 sierpnia 1969 roku) oraz stosowne przepisy w regulaminach landów i gmin. Niższe źródła prawa to wskazane wcześniej regulaminy z wyjątkiem VOF i SektVO, które stosowane są jedynie do zamówień ponadprogowych, nie stosuje się ich w przypadku zamówień podprogowych. Zazwyczaj ustawa budżetowa odwołuje się do rozporządzeń VOB i VOL, tak więc dla dostaw, usług oraz robót budowlanych stosowane są jednolite przepisy.

Dodatkowo istnieją obszary w których nie mają zastosowania żadne szczegółowe przepisy dotyczące przetargów publicznych – jest tak np. w Bawarii, gdzie zamówienia poniżej progu nie są objęte rozporządzeniem VOL, stosuje się jedynie przepisy VOB. Oprócz tego wiele podmiotów pełniących funkcje publiczne nie są objęte przepisami o zamówieniach publicznych w przypadku zamówień poniżej progu. W praktyce oznacza to, że tego rodzaju zamawiający zobowiązani są do postępowania zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji, ale sposób wyboru wykonawcy mogą określić na własnych zasadach, zobowiązani są oni ponadto do zebrania ofert od wielu dostawców.  Dla zamówień poniżej progu stosuje się wiele przepisów obowiązujących na szczeblach landów, między innymi Dyrektywa o Zamówieniach Publicznych dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw, czy Dyrektywa o Zamówieniach Publicznych dot. Środowiska Naturalnego.

W gruncie rzeczy Niemcy poddali odpowiednim procedurom odwoławczym tylko największe zamówienia, których wartość przekracza progi określone w dyrektywach wspólnotowych (zależnie od przedmiotu zamówienia jest to od 130 tys. euro do 5 mln euro). Przy ubieganiu się w Niemczech o zamówienia wartości poniżej progów unijnych oferenci pozbawieni są tak daleko idącej ochrony prawnej jak w przypadku zamówień powyżej progu.

Procedury przetargowe

W Niemczech funkcjonuje szeroki zakres procedur przetargowych. W przypadku procedur przetargów ponadprogowych są one ustanowione przez europejskie dyrektywy zawarte w niemieckim prawie o zamówieniach publicznych. Niemieckie podmioty ogłaszające przetargi mogą wybierać pomiędzy przetargami nieograniczonymi, przetargami ograniczonymi, negocjacjami oraz dialogiem konkurencyjnym. Ten ostatni jest dość nową procedurą i w praktyce rzadko jest stosowany.

W przypadku zamówień poniżej progu prawo niemieckie przewiduje podobne procedury, jednak często kryją się one pod innymi nazwami. Są to między innymi:

  • Öffentliche Ausschreibung’ (ogłoszenie nieograniczone) odpowiada przetargom

nieograniczonym,

  • Beschränkte Ausschreibung’ (ogłoszenie ograniczone) zawiera te same etapy co przetarg ograniczony,
  • Freihändige Vergabe (zamówienie z wolnej ręki) można odnieść bezpośrednio do ‘negocjacji’.

Ogłoszenia o przetargach publicznych i sposób ich publikacji

Ogłoszenia o przetargach powyżej progu muszą zostać opublikowane w Oficjalnym Biuletynie UE oraz w bazie TED, w ten sposób dostępne są one także w bazie ETIS.

W przypadku zamówień poniżej progu również istnieje obowiązek publikacji informacji o planowanym przetargu, jednak tutaj zamawiający ma znacznie szerszą swobodę w wyborze miejsca zamieszenia takiego typu ogłoszenia.  Ogłoszenia o zamówieniach publicznych publikowane są w Federalnym Dzienniku Ustaw (Bundesanzeiger) wydawanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Oprócz tego zamówienia publiczne są jeszcze ogłaszane w Sutmissionsanzeiger – adres internetowy to www.submission.de

Jak rozstrzygane są przetargi?

W przypadku zamówień publicznych na kwotę powyżej progu podstawową zasadą wyłonienia zwycięzcy jest wybór oferty najbardziej korzystnej ekonomicznie. Zasada ta niekoniecznie oznacza najniższą cenę. Zazwyczaj oferta jest oparta na cenie, jakości oraz innych kryteriach dotyczących konkretnego zamówienia. Podczas rozpisywania przetargu i ustalania zasad jego przeprowadzenia zamawiający ma obowiązek rozpisania kryteriów wybory zwycięskiej oferty wraz z procentowym określeniem udziału poszczególnych kryteriów. Kryteria wyboru nie zawsze są podawane w ogłoszeniu przetargowym. Dodatkowo uczestnicy przetargu poddawani są ekspertyzie, między innymi polegającej na ocenie ich zdolności finansowych oraz wiarygodności. Podstawowym kryterium jest to, że wszyscy wykonawcy zgłaszający swój udział w przetargu muszą być traktowani jednakowo, a efektem przetargu musi być oferta najlepiej odpowiadająca na wymagania zamawiającego.  Oferenci mogą prowadzić rozmowy ze zlecającym jeśli ich celem jest uzyskanie dodatkowych informacji, wyjaśnienie zapisów i wymagań przetargu, nie są jednak możliwe negocjacje między oferentem, a zamawiającym. W przypadku niektórych zamówień dopuszczalne jest, że podczas wyboru oferty preferowane będą małe i średnie przedsiębiorstwa.

Niemieckie prawo o zamówieniach publicznych jest niezwykle skomplikowane. Dużą niedogodnością jest również, to że w przypadku przetargów podprogowych ochrona prawna jest nikła, mimo tego, że to właśnie w tym obszarze ogłaszanych jest najwięcej przetargów. Prawo o zamówieniach publicznych w Niemczech jest sprawą ciągle dyskutowaną, wskutek dużej dyskryminacji oferentów biorących udział w przetargach podprogowych w stosunku do tych którzy uczestniczą w przetargach ponadprogowych Republika Federalna Niemiec już nie raz wzywana była do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

  • Ala____65

    Z tymi regulacjami prawnymi przetargów różnie wygląda w różnych krajach, mimo że jesteśmy członkami jednej europejskiej wspólnoty. Paradoksem jest to, że wspomniane najczęstsze przetargi mają najsłabszą ochronę i kontrolę. Okazuje się, że nie wszystko chodzi na zachodzie jak w zegarku.

    • ewelina

      Nigdy nic nie będzie idealnie wyglądało. Z jednej strony stwarza to możliwość różnych manipulacji itd, ale też daje większe pole do popisu i działania dla firm.

  • Milijka1234

    Ciekawe czy w Polsce też istnieje obowiązek wprowadzania przetargów powyżej określonych progów do wspomnianych biuletynów. Może to są regulacje uzgodnione właśnie przez prawo Unii Europejskiej, bo w sumie na taki charakter to wygląda.

    • Roberto

      Jeśli miałoby to charakter rozporządzenia unijnego to u nas wyglądałoby to tak samo. Prawo Unii tworzą przede wszystkim rozporządzenia, ponieważ wchodzą w życie od razu w każdym kraju członkowskim.