Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Akceptuję

Czy tłumacze z biura wykonują jednocześnie tłumaczenia ustne i pisemne?

15 Czerwiec 2014

Komentarzy

4
 Czerwiec 15, 2014
 4
Kategoria O tłumaczeniach

Choć rynek tłumaczeń charakteryzuje się tendencją wzrostową, to oczywiście wraz z nią rośnie  konkurencyjność wśród biur tłumaczeń. Oznacza to, że właściciele muszą nieustannie starać się sprostanie wymagań jakie stawiają przed nimi klienci. Kluczowe dla rozwoju biura i uzyskania pozytywnej opinii wśród klientów, jest poszerzenie oferty usług, często o nowe, bardziej egzotyczne języki.

Istotne jest również aby biuro zapewniło możliwość realizacji różnorodnych tłumaczeń specjalistycznych (np. z branży medycznej, technicznej, prawnej), wymagających odpowiednich kwalifikacji od tłumaczów. Nie dziwi więc fakt, że dzisiejszy tłumacz musi być elastyczny, wszechstronny i nastawiony na ciągłe samodoskonalenie, ponieważ wymaga tego od niego pracodawca. Doskonalenie specjalizacji tłumaczeniowej w przypadku tłumaczeń pisemnych, jest jak najbardziej zrozumiałe, ale czy wszechstronność pracowników biur tłumaczeń pozwala także na jednoczesne podejmowanie się tłumaczeń ustnych i pisemnych?

Jest to dosyć problematyczne zagadnienie, ponieważ z jednej strony każdy pracodawca ceni dziś wszechstronność, jednak w przypadku tych dwóch rodzajów tłumaczeń konieczne jest spełnianie określonych, właściwych dla każdego z nich predyspozycji. Choć przy odpowiedniej organizacji można oczywiście połączyć te dwie formy wykonywania zawodu tłumacza, to bardzo rzadko zdarzają się osoby, które faktycznie podejmują się tego rodzaju wyzwań.

Należy też zaznaczyć, że niektóre zwłaszcza, te renomowane biura tłumaczeń nie preferują tego typu organizacji pracy. Profesjonalizm warunkuje bowiem nakierowanie na jedną dziedzinę i formę, zarówno w dziedzinie tłumaczeń, jak i każdej innej.

Sytuacja kiedy tłumacz wykonuje jednocześnie tłumaczenia pisemne i ustne zdarza się bardzo rzadko. Nie da się postawić na równi tłumaczenia ustnego i pisemnego. W przypadku tłumacza pisemnego niezbędne są umiejętności związane ze znajomością języka, jego idiomatyki, kultury i historii danego kraju. Do musimy również poruszyć często przemilczane i zapominane kwestie etyczne.  Istotne jest aby tłumacz nie tworzył swojego tekstu, ale w sposób inteligentny potrafił zinterpretować tekst źródłowy. Tłumacz w pewnym sensie bierze odpowiedzialność za to co jest napisane i jest to kwestią kluczową dla realizacji tłumaczeń pisemnych.

I tak o ile tłumaczem pisemnym w zasadzie może być każda osoba, która posiada do tego określone predyspozycje językowe, to w przypadku tłumaczeń ustnych nie jest już tak prosto. Nie wystarczy tu płynne słownictwo. Wymaganych jest szereg umiejętności, o których wiele osób najzwyczajniej nie zdaje sobie sprawy. Aby dobrze zrozumieć ten problem dokonajmy, więc teraz krótkiej charakterystyki specyfiki tych obu rodzajów tłumaczeń.

Opinie tłumaczów

Jeśli przejrzymy fora internetowe będzie mieli możliwość spojrzenia na sprawę nie z perspektywy klienta, czy pracodawcy, ale samych osób wykonujących tłumaczenia. Opinie tłumaczów na temat możliwości skonsolidowania tych dwóch form tłumaczeń są bardzo różne. Przeważnie choć tłumaczenia ustne i pisemne, są blisko spokrewnione, to jednak większość osób rozwija warsztaty tylko z jednej z tych dziedzin. Tłumacze usprawiedliwiają to,  indywidualnymi zdolnościami, które posiada każdy z nas.

Według nich praca jako tłumacz kabinowy wymusza osiadanie specyficznych umiejętności, jak np. odporność na stres, podzielność uwagi itp. Tłumaczenia kabinowe choć należą do tłumaczeń elitarnych, to nie wymagają od tłumacza aby posiadał specjalne uzdolnienia literackie. Tłumaczenia ustne wymuszają określoną aktywność, sprawiając, że tłumacz pozostaje w permanentnym kontakcie z ludźmi. Nie musi jednak tłumaczyć słowo w słowo, co rozmówca mówi. Najczęściej przekazywana jest ogólna idea. W przypadku tłumaczeń pisemnych w każdym przypadku wymagana jest precyzja, ponieważ w formie pisanej każdy, nawet najdrobniejszy błąd niestety jest widoczny.

Niektóre osoby twierdzą jednak, że kluczowe są tu nie tyle indywidualne predyspozycje, które są w pewnym stopniu od nas niezależne (jak np. umiejętność odnalezienia się w stresujących sytuacjach), ale sama znajomość języka obcego. Faktem jest, że tłumacz pisemny ma zdecydowanie więcej czasu, na ewentualną weryfikację i dopasowanie słownictwa, niż tłumacza dokonujący ustnego przetłumaczenia. W tym przypadku liczy się „tu i teraz”, a sam proces tłumaczenia obywa się pod dużą presją czasu. W sytuacji gdy tłumacz nie zna jakiegoś słowa, niestety nie ma możliwości dokonania jego sprawdzenia.

Dlatego też praca jako tłumacz ustny jest uważana przez samych zainteresowanych przez trudniejszą, ponieważ wymaga o wiele bardziej zaawansowanej, jeśli nie perfekcyjnej znajomości języka. Co więcej, oprócz niezbędnych doskonałych predyspozycji językowych, konieczne jest tu też doświadczenie i umiejętność polegania na tylko i wyłącznie własnej wiedzy. Tłumacze zgadzają się, więc co do opinii, że niewiele początkujących „kolegów po fachu” jest w stanie podjąć się tego zadania. Ustnie może, więc tłumaczyć tylko osoba, która zna język perfekcyjnie. W przypadku tłumaczeń ustnych liczy się szybka reakcja, przetwarzanie informacji i przekazywanie ich w sposób jasny i elokwentny. Ponadto jeśli nawet pracodawca dysponuje pracownikami o doskonałej znajomości języka obcego to nie jest powiedziane, że poradzą sobie w sytuacji tak dużej presji czasowej i stresu. Zawód tłumacza ustnego wymaga pewności siebie, co nie jest domeną każdego człowieka.

Czy tłumacz ustny i konferencyjny czymś się różnią?

Oczywiście istnieją zasadnicze różnice pomiędzy tymi dwoma specjalizacjami. W przypadku tłumacza konferencyjnego, mamy do czynienia z bardzo dobrze wyszkolonym specjalistą, posiadającym dyplom uniwersytecki. Naturalnie nie podejmują się oni tylko i wyłącznie tłumaczeń konferencyjnych.  Nie tłumaczą oni jedynie na konferencjach. Natomiast należy powiedzieć, że nie wszyscy tłumacze ustni, taki dokument posiadają.

Kiedy poznaliśmy już opinie samych tłumaczy, na temat możliwości połączenia tych dwóch kategorii tłumaczeń dokonajmy jeszcze raz ich scharakteryzowania. Jakie umiejętności powinien posiadać tłumacz pisemny, a jakie ustny?

Umiejętności potrzebne tłumaczowi pisemnemu  

Tłumacz pisemny powinien przede wszystkim charakteryzować doskonałymi umiejętnościami redakcyjnymi. Dobry specjalista potrafi sporządzić przekład w sposób dokładny i wierny oryginałowi, oraz w umiejętny sposób oddający jego wymowę. Tłumacza pisemnego winna cechować dociekliwość, otwartość na poznawanie nowych, dotąd niezgłębionych tematów, a także umiejętność przejmowania inicjatywy.

Konieczna jest tu także odpowiednia organizacja pracy, bardzo często tłumacz musi być elastyczny i potrafić się zmobilizować do wykonania w krótkim czasie określonego zadania. Coraz częściej niezbędna jest też znajomość obsługi komputera i korzystanie z aplikacji komputerowych  pozwalających umiejętnie zoptymalizować pracę.

Umiejętności potrzebne tłumaczom ustnym

W przypadku tłumaczów konieczne jest posiadanie zdolności komunikacyjnych na poziomie porównywalnym do osoby przemawiającej. Ponadto, zwłaszcza w przypadku tłumaczów konferencyjnych konieczne jest też obycie z bieżącymi wydarzeniami dziejącymi się na świecie, a także dziedzinami, których dotyczy tłumaczenie. dziedzin, w których pracują. Konieczna jest tu umiejętność szybkiego kojarzenia faktów, swoistej intuicji i dobrego refleksu.

  • AndrzejS

    Ustne tłumaczenie wymaga więcej moim zdaniem umiejętności od zwykłego. Przy tłumaczeniu takim standardowym mamy kontakt tylko z pismem i nic więcej. A przy ustnym? Szybka reakcja, skupienie i umiejętności interpersonalne i wspomniany refleks – to nie taka bułka z masłem.

  • Bogumiła_Cz

    Niektórzy myślą, że jak taki tłumacz zna język to jest już „od wszystkiego”. Tak więc odpowiadając na pytanie zadane w tytule artykułu odpowiem: nie, każdy tłumacz zajmuje się głównie własną specjalizacją. To mogą być tłumaczenie specjalistyczne, umów albo właśnie ustne. Nie każdy ma predyspozycje do danej specjalizacji.

    • Milijka1234

      To tak jak z prawnikami. Są ci od prawa cywilnego, autorskiego a inni to karniści. Tak samo z lekarzami – różne specjalizacje różne czynności i wymagania. Czasem nawet własnej rodzinie jest ciężko wytłumaczyć tę różnicę.

  • Daniela

    Duże biura na pewno pełnią zarówno te jak i tamte usługi. Oczywiście każdy tłumacz ma swoje pole, w którym może się szczególnie specjalizować, jednak działając wspólnie z innym człowiekiem z branży może poszerzyć swe usługi.